راه حل انسانی، راه حل طبیعی و هدفمندی یارانه ها
آنهایی که به مباحث اکوسیستم و چگونگی حفظ تعادل در طبیعت آشنا هستند میدانند اولین مثال در زمینه حفظ تعادل در طبیعت تقریباً به شکل مثال ساده زیر است.
در یک جزیره تعداد علفخواران زیاد و زیادتر میشود. به حدی که مراتع موجود نمیتوانند برای تغذیه این علفخواران کافی باشند در نتیجه تعدادی از آنها به علت عدم تغذیه مناسب میمیرند و همین مرگ و میر باعث میشود دوباره جمعیت علفخواران کاهش یافته،به حد تعادل با مراتع موجود باز گردد. این روش طبیعت برای کنترل و حفظ تعادل است و میلیونها سال است قدمت دارد. اما روش طبیعی، روش مناسبی برای کنترل جوامع انسانی هست؟ خیر. چراکه هیچ یک از ما راضی به مرگ دیگر همنوعان خود نیستیم( مثال علفخواران را بیاد بیاورید). پس برای حفظ تعادل اگر از روش طبیعی استفاده نشود باید از روشی استفاده شود که میتوان اسم آن را روش انسانی گذاشت.در این روش انسان با استفاده از توانایی ذهنی خود مسائل را تحلیل میکند و امکان پیش بینی هم دارد. به همین دلیل میتواند مانع از آن شود که وضع آنقدر به وخامت برسد که کمبود منابع باعث کنترل و تعادل گردد(یعنی روش طبیعی وارد میدان شود).
این مقدمه برای آن ذکر شد تا موضوع هدفمندی یارانه ها این بار از زاویه ای دیگر دیده شود. در نیاز به تصحیح وضع گذشته هیچ شکی نیست. اما در حال حاضر روشی اتخاذ شده است که به نظر همان روش طبیعت در کنترل و ایجاد تعادل است. یعنی قیمتها جهانی و رقابتی میشوند.(البته آن دسته از کالاهایی که در گذشته به آنها یارانه مستقیم داده میشد، وگرنه بازار کالاهایی همچون خودرو کماکان انحصاری تقریباً در دست دو شرکت داخلی باقی میماند). بر اثر افزایش قیمتها مصرف کننده مختار به استفاده یا عدم استفاده از کالاهای موجود در بازار است. یعنی من مصرف کننده میتوانم همچنان بنزین یا گاز فراوان استفاده کنم اما هزینه آنها بسیار بیشتر از گذشته خواهد بود. در اینحالت آنهایی که توان مالی اندک دارند سعی در صرفه جویی خواهند کرد. حال اگر خانه ای که آنها خریده اند بعلت بی توجهی سازنده به عایقبندی در تابستان گرم گرم است و آنها مجبورند دائماً کولر روشن کنند و به همین ترتیب در زمستان سرد سرد است و بخاری باید با شعله زیاد در خانه آنها روشن باشد تا بتوانند به زندگی خود ادامه دهند. این مشکل خودشان است. هرچند برای پرداخت هزینه های برق و گاز کمرشان شکسته شود.
اما هدفمندی یارانه ها با روش انسانی چگونه انجام میشد؟ در این روش سالها پیش از حذف از یارانه ها سعی میشد مقدمات آن فراهم شود. برای مثال اجبار در عایق بندی سقف و دیوارها و استفاده از پنجره های دوجداره از 15 سال پیش آغاز میشد. به همین ترتیب از 15 سال پیش خودروهایی اجازه تولید در کشور پیدا میکردند که در دسته خودروهای کم مصرف در کلاس جهانی باشند. به سیستم حمل و نقل عمومی توجه کافی میشد و مثالهایی از این دست. به این ترتیب هنگامیکه یارانه ها حذف میشد بخش اعظم جامعه آمادگی لازم را برای هماهنگی با این طرح پیدا کرده بود و فشار روانی کمتری به جامعه و مردم وارد میشد.